'Er is geld in de markt en in dat opzicht alle ruimte voor groei.'
Op woensdag 23 maart 2022 kwamen financieel experts op uitnodiging van Zeeland Business bijeen in het Van der Valk Hotel Goes om over ontwikkelingen en verwachtingen rondom de Zeeuwse economie te spreken. Het eerste onderwerp van gesprek was een ontwikkeling die de hele wereld bezighoudt: de oorlog in Oekraïne. Voordat Rusland op 24 februari 2022 de aanval inzette, was er in Nederland sprake van economische groei en waren de verwachtingen positief. Nu zien we echter een flinke daling in het consumentenvertrouwen. We vragen de experts: Is het fundament van onze economie sterk genoeg om deze klap op te vangen?
“Ja”, antwoord John Heijnsdijk van de Rabobank overtuigend. “Het fundament onder onze economie is erg sterk. Dat hebben de coronajaren wel laten zien.” Hoewel hier en daar wordt geopperd dat de overheid daar met coronasteun een rol in heeft gespeeld, wordt dit argument al snel verworpen. De ruim 80 miljard die in de economie gepompt is, is namelijk door bedrijven en consumenten extra gespaard. Er is dus geld in de markt en in dat opzicht alle ruimte voor groei, is de gezamenlijke conclusie.
Zorgen
Hoe gunstig die conclusie ook mag klinken, er zijn ook een hoop zorgen. “Krapte op de arbeidsmarkt, grondstofprijzen en Poetin”, somt Rudi de Munck van Baker Tilly op. “Het is alsof het zwaard van Damocles boven ons hoofd hangt.” Jan Willem Poortvliet van Incomme Zuidwest haakt aan op het eerstgenoemde probleem: “De krappe arbeidsmarkt is in iedere sector een belemmerende factor. Het is lastig om mensen te vinden en behouden. Je ziet dat het nu aankomt op creativiteit van ondernemers, hoe zij hier alternatieve oplossingen voor weten te vinden.”
Via creatief ondernemen komt het gesprek op innovatie. Wilfried Boonman van Prior Subsidieadvies merkt op dat de vraag naar innovatiesubsidies de laatste jaren toegenomen is. “Bedrijven willen juist nu innoveren om straks sterker uit de strijd te komen. In Zeeland gebeurt veel op gebied van innovatie, maar ook hier speelt het feit dat er te weinig handjes beschikbaar zijn om de innovaties te ontwikkelen.”
Impact van de oorlog
Terugkomend op de oorlog rijst de vraag wat deze allemaal nog teweeg gaat brengen. “De impact van de oorlog is veel groter dan die van corona”, aldus Rutger Swerus van Deloitte. “Je ziet dat bijvoorbeeld in de maakindustrie. Deze sector heeft goede jaren achter de rug, maar krijgt nu forse klappen door de dure grondstoffen.”
Ad Verhelst van WEA Zeeland ziet dat ook bedrijven in de landbouw, glastuinbouw en sierteelt nu al hard getroffen worden. “Door de sancties zien ondernemers belangrijke afzetmarkten verdwijnen en de prijs van grondstoffen stijgen. Kunstmest is ondertussen al vijf keer zo duur geworden. Dat zorgt voor serieuze problemen.” Ook rijzen olie-, gas- en staalprijzen de pan uit, wat de productie- en bouwkosten fors omhoog stuwt. “Om nog maar te zwijgen over de transportprijzen”, vult Pieter Poortvliet van Crossminds aan. “De vrachten van en naar China waren voor de oorlog al onbetaalbaar geworden en dat wordt nu alleen nog maar erger. Europa moet beseffen dat ze meer dingen in eigen huis moet gaan organiseren.”
Daarmee slaat Pieter volgens velen de spijker op zijn kop. We moeten minder afhankelijk worden, zeker ook qua energie. “We roepen al jaren dat we afhankelijk zijn van Russisch gas”, reageert Waldy van de Walle van Claassen, Moolenbeek & Partners. “Pas sinds een maand is dat besef groot genoeg geworden om er echt iets aan te doen. Dat heb je niet van vandaag op morgen gerealiseerd, maar het zet nu wel een beweging in gang.”
Een goed voorbeeld is de extra investering van de overheid in windmolenparken. Echter, verduurzaming moet niet alleen vanuit de overheid komen, maar voor een groot deel ook vanuit het bedrijfsleven. Micha Bijleveld van ING Bank hierover: “Verduurzaming is een belangrijk middel voor onafhankelijkheid en iedereen is zich bewust dat we duurzamer moeten gaan ondernemen en leven, maar vaak zien ondernemers op tegen de extra kosten van dergelijke investeringen.”
Verduurzaming
Het maakt een hele discussie los over verduurzaming. Is kernenergie in praktische en ethische zin een goede oplossing? Hoe snel hebben we de juiste duurzame technieken ontwikkeld? Hoe lang duurt het voordat deze technieken rendabel zijn? En is op dat moment de capaciteit aan bijvoorbeeld duurzame energie ook op voldoende hoog niveau? De conclusies volgen elkaar in rap tempo op. Aan de overheidssteun gaat het niet liggen. We moeten ons niet op één bron focussen, maar een brede mix aan duurzame energiebronnen creëren, maar of dat voldoende zal zijn...
“Volledig onafhankelijk en zelfvoorzienend kun je nooit worden”, helpt Kees Murre van Joosse Accountants ons uit de droom. “We moeten daarom niet alleen kijken naar wat we zelf duurzaam kunnen doen en produceren, maar ook hoe we met producten omgaan. Zo is het duurzamer om langer met een oude auto te blijven rijden, dan om steeds een nieuwe auto te kopen.” “Inderdaad”, bevestigt Ad Verhelst. “Waar wij nu al windmolens afbreken omdat ze hun economische levensduur hebben bereikt, zie je dat deze in het Oostblok weer worden opgebouwd omdat ze nog prima voldoen.”
Leegstand
Via deze weg komen we op het vraagstuk hoe we kantoorgebouwen kunnen blijven gebruiken nu ze door thuiswerken deels leeg komen te staan. “Op grote schaal zie je de transformatie naar appartementen. Dit past ook prima binnen het duurzaamheidsbeleid van banken”, begint John Heijnsdijk. “En binnen het beleid van gemeenten”, vult Wilfried Boonman aan. “In verband met de woningnood is er weinig weerstand en duren bestemmingsplanprocedures relatief kort.”
Micha Bijleveld ziet de transformatie van kantoorpanden als de ideale kans voor starters, maar voorziet een groter probleem voor winkelpanden. “In de binnensteden zie je steeds meer leegstand van winkelpanden en hier kun je minder makkelijk een woning van maken.” Die leegstand is geen nieuw, maar wel een essentieel onderwerp van gesprek als het om de Zeeuwse economie gaat. “Het verschilt van plaats tot plaats”, zegt Kees Murre hierover. “Zo zie je de leegstand in Terneuzen bijvoorbeeld groeien, terwijl de bezoekersaantallen in Middelburg juist enorm gestegen zijn.”
Rudi de Munck denkt dat de verschillen deels in de ligging en deels in de inventiviteit van ondernemers liggen. “Een stad vlakbij het water, zoals Domburg, heeft vanwege toerisme hogere bezoekersaantallen dan een stad of dorp ergens in de polder. En het klinkt hard, maar juist de sterkere, meer inventieve ondernemers kunnen in deze tijden met onder meer opkomende e-commerce hun hoofd boven water houden.”
Samenwerking
Als het alleen niet meer lukt, kun je ook samenwerking overwegen. In hoeverre zien de experts dit in Zeeland gebeuren? Pieter Poortvliet: “De afgelopen drie, vier jaar is het aantal overnametransacties enorm hoog. Deels komt dat door de vergrijzing, deels door de goede resultaten in 2019. Corona had nauwelijks effect op deze trend, maar de oorlog...” “Daar ben ik ook benieuwd naar”, geeft Waldy van de Walle aan. “Er zal altijd een overnamemarkt blijven, maar het is nog even ongewis wat de oorlog in dit opzicht teweeg gaat brengen.”
Grote bedrijven
Via dit onderwerp komt het gesprek op de vestiging van grote bedrijven in Zeeland. Of liever, het gebrek daaraan. Dergelijke grote partijen kunnen van belangrijke toegevoegde waarde zijn bij het versterken van de Zeeuwse economie. Vooral bij het ontwikkelen van innovaties in triple helixverband bezitten zij de slagkracht die in het MKB nog wel eens mist. Maar waarom kiezen ze vaker voor andere provincies dan voor Zeeland? Zit het hem in gebrek aan structuur, grootschalig onderwijs, subsidies en middelen of personeel? Is het onze ligging? Een eenduidig antwoord wordt niet gevonden, anders dan dat we een imagoprobleem hebben. “Behalve op het gebied van toerisme”, vult Jan Willem Poortvliet aan. “In dat opzicht is iedereen van onze geweldige provincie overtuigd.”
Financieel advies
Hoe overtuigd zijn de experts eigenlijk van hun eigen toegevoegde waarde voor Zeeland? Het antwoord is: zeer. Adviseurs in de financiële wereld zullen nodig blijven en ook een belangrijke rol spelen in verduurzamingskwesties, zo luidt de algemene mening. “Onze grootste uitdaging, zoals in meer branches, wordt personeel”, zegt Rugter Swerus. “HZ is onze hofleverancier, maar hier zien we het aantal studenten in ons vakgebied flink afnemen. Dat wordt een probleem.”
Om met een positieve noot te eindigen, spreken de experts gezamenlijk uit dat de belangrijkste wens voor 2022 is dat de oorlog in Oekraïne snel tot een eind komt en er economisch goede tijden aankomen met minder onzekerheden.
Auteur: Kim de Booij
Fotografie: Johan Katerberg
Duurzaam pand voor groeiende Zeeuwse
Van een monumentaal pand in het Middelburgse centrum naar een gloednieuw, bijna energieneutraal gebouw aan een van de uitvalswegen van de stad. Het is een overgang, maar directeur Leo Remijn van De Zeeuwse is er blij mee. “Het pand is enorm comfortabel en biedt plaats aan ons groeiende personeelsbestand.”
Want groeien doet De Zeeuwse. “Gemiddeld komen er jaarlijks acht medewerkers bij en dat blijft voorlopig wel zo.” De reden daarvoor is simpel, zegt Leo: “De onafhankelijke assurantiekantoren in Zeeland doen liever zaken met ons dan met landelijke verzekeraars. Hoe groter, hoe meer standaardisering en digitalisering. Wij leveren maatwerk.”
De Zeeuwse heeft volgens Leo de gunfactor. “We hebben nog een buitendienst, die samen met de adviseurs de klanten bezoekt: we komen elkaar overal tegen.” En De Zeeuwse werkt voor een aantal klantgroepen die andere verzekeraars links laten liggen. “Agrariërs, de hippische sector en garagebedrijven. Die vergen veel maatwerk en daar doen we het landelijk heel goed. Wij mixen technologie met persoonlijke klantbediening.”
Daardoor is De Zeeuwse gegroeid naar een omzet van €100 miljoen en 75 medewerkers. “Daarmee groeiden we ook uit het oude pand.” De nieuwe locatie in Veldzigt is een hele verbetering. “Het is dichtbij het station, wat voor onze medewerkers belangrijk is. En het is bijna energieneutraal.” Architect Rothuizen maakte het ontwerp en trad op als hoofdaannemer. “Daarmee zijn we helemaal ontzorgd, iedereen is uitgedaagd om een innovatief duurzaam plan te maken. Het hele pand is opgetrokken uit hout, het isolatiemateriaal is vlas en het driedubbele glas isoleert niet alleen heel goed, het is ook geluidswerend.”
De energie wordt geleverd door twee warmtepompen en een dak vol zonnepanelen. “Daarbij is het binnenklimaat heel prettig door de groene planten en wie even rustig wil werken, kan in een geluiddichte kantoorruimte zitten. Het was een flinke investering, maar wel eentje voor de lange termijn. Het is een toonaangevend gebouw geworden waarmee we vooruit kunnen.”
Auteur: Liesbet Mallekoote
Fotograaf: Freddy Dierickx
Van glazenwasser tot voorzitter MKB
Jacco Vonhof begon 23 jaar geleden als glazenwasser. Met een heldere visie en gedurfd ondernemerschap geeft hij nu leiding aan 2300 medewerkers van 90 culturen en hoort hij tot de top tien van schoonmaakbedrijven. Onlangs gaf hij de prestigieuze Elsevier economie lezing, verwonderd dat hij in de voetsporen mocht treden van illustere voorgangers.
Het MKB is de motor van de samenleving. 99% van alle bedrijven in Nederland is tussen de 1 en 250 medewerkers groot. Juist het MKB is verantwoordelijk voor 80% van de investeringen in de economie. Dit terwijl een bedrijf gemiddeld uit negen medewerkers bestaat, met een ondernemer, die meewerkend voorman is, en ’s zaterdags aan de keukentafel de administratie doet. Deze ondernemer heeft het moeilijk; het Kabinet heeft veel risico op zijn rug afgewenteld. Het is volgens Vonhof dan ook geen wonder dat slechts 5% van het MKB doorgroeit en dat velen de stap van ZZP’er naar werkgever niet maken.
Vonhof gaf een aantal wensen waarmee het nieuwe Kabinet aan de slag moet. Zo adviseerde hij om een toekomstbestendig MKB als uitgangspunt te nemen voor nieuw beleid en daarin te investeren. Zorg voor een voorwaardenscheppend beleid. Zorg dat de infrastructuur op orde komt. Je kunt wel alle daken van bedrijven volleggen met zonnepanelen (dat zou een verplichting worden!), maar als je geen afnemers hebt voor die stroom ben je bezig met desinvestering. Schaf overbodige regels af. Kom met heldere reductievoorstellen per Ministerie, maak van de Volksbank een fonds voor eigen vermogen van het MKB. Zorg voor goede volwasseneducatie en leid jongeren op voor banen waar vraag naar is. Stimuleer innovatie en maak investeringen eenvoudiger door laagdrempelige regelingen.
Bij het vormgeven van de toekomst van Nederland moet het MKB de norm zijn, vindt Vonhof. Geef het MKB vertrouwen, geef ruimte, maak ondernemerschap minder complex, vanuit de wetenschap dat de ondernemer eerst moet verdienen voordat hij verder kan investeren. Zorg voor een stabiel ondernemersklimaat en hou de lasten minstens één kabinetsperiode stabiel. Laten we niet de fout herhalen van de jaren zeventig, zo stelde hij, toen de overheid ongebreideld geld uitgaf en in de jaren tachtig massawerkloosheid het gevolg was.
De lezing van Jacco Vonhof is te bekijken via YouTube
Auteur: Ad van Heijst
Fotografie: Guus Schoonewille
Over grenzen heen kijken
De Zeeuwse arbeidsmarkt is zeer krap. Naast aandacht voor een meer inclusieve en veerkrachtige arbeidsmarkt, richten we ons op het versterken van de arbeidsmobiliteit over grenzen heen. Dit doen we niet om arbeidskrachten van elders naar Zeeland te trekken en zo de problematiek te verplaatsen, maar vanuit de gedachte dat grenzen geen belemmeringen moeten zijn voor werk en arbeid.
Vaak zijn het praktische obstakels waar een oplossing voor nodig is. Denk hierbij aan de beschikbaarheid van goede vervoersmogelijkheden. Nog te vaak zijn mogelijkheden voor werk letterlijk niet bereikbaar voor de werknemer.
Daarnaast zijn arbeidsmigranten en expats inmiddels niet meer weg te denken uit de Zeeuwse economie. Er zijn al veel initiatieven om werknemers en werkgevers teinformeren en te ondersteunen. Zo is er een Expat Center Zeeland en zijn er grensinfopunten. Ook is er tijdelijk een netwerkfacilitator aangesteld met als opdracht het grensoverschrijdend werken voor het bedrijfsleven en overheden te vergemakkelijken en de samenwerking te versterken.
In al deze activiteiten werken Aan de slag in Zeeland, Zeeuwse gemeenten, WerkgeversServicepunten, UWV, werkgevers en werknemers, Euregio Scheldemond, Expat Center, onderwijs en Provincie Zeeland nauw samen.
André van der Reest
Wethouder gemeente Goes (centrumgemeente Arbeidsmarktregio Zeeland)
Voorzitter Zeeuwse Werkkamer
Op weg naar creatieve oplossingen voor personeelstekorten
De sector Transport & Logistiek kampt met grote personeelstekorten, óók in Zeeland. Meer dan ooit hamert UWV op het belang om anders met de werving & selectie om te gaan. Toine Witters, landelijk EURES Manager Werkgeversdienstverlening somt een aantal kansen op. “Kijk over de grens, kijk met andere ogen naar het potentieel dat wél beschikbaar is en houd je eigen organisatie eens kritisch tegen het licht.”
Samen met zijn collega’s Nicky van Gremberghe, adviseur Werkgeversdiensten, en Edith Jonker, EURES adviseur houdt Toine de sector Transport & Logistiek een spiegel voor.“Tot nu toe is het wellicht nog steeds met veel kunst- en vliegwerk gelukt om vacatures in te vullen. Maar de huidige arbeidsmarkt vergt meer inspanningen en een bredere blik.”
Sector breed voelbaar
Nicky beaamt dit. Als adviseur Werkgeversdiensten heeft zij veel contact met Zeeuwse werkgevers. “Het tekort is sectorbreed. Iedereen vist in dezelfde kleine vijver, die bovendien steeds kleiner wordt. Daar komt bij dat er sprake is van vergrijzing. Dat is het toekomstige tekort. “Ik zie dat dit voor vrijwel alle beroepen geldt; magazijnmedewerkers, heftruck- en vrachtwagenchauffeurs, havenmedewerkers en operators.” Toine constateert dat door de huidige tekorten nog geen bedrijven omvallen, maar veel bedrijven worden wel degelijk beperkt in hun groei. Nicky ziet dat bedrijven elkaar opzoeken, bijvoorbeeld binnen Zeeland Connect.
Anders kijken
Volgens Nicky en Toine schuilt een deel van de oplossing in het anders kijken naar de mensen die wel beschikbaar zijn. Alleen in Zeeland al staan ruim vijftienduizend mensen aan de kant. Daarvan is ongeveer de helft vijftig plus. Verder is er nog een potentieel aan arbeidskrachten dat niet bekend is bij UWV of gemeenten. “Eigenlijk is het heel simpel: hoe meer eisen je stelt, hoe minder mensen geschikt zijn. Je moet je afvragen of je dat wilt. Bovendien, door anders naar het werk te kijken of het anders te organiseren, kun je vaak een takenpakket samenstellen waar mensen met een lager opleidingsniveau hun plek kunnen vinden.” Edith vult daarbij aan dat veel vijftigers misschien niet aan alle functie-eisen voldoen, maar in hun werkzame leven al zoveel ervaring hebben opgedaan, dat ze zich snel nieuwe zaken eigen maken.
Diverse instroomprojecten
UWV helpt bedrijven inzicht te krijgen in de eigen mogelijkheden. Daarvoor komen de EURES-adviseurs van weerszijden van de grens graag op bezoek. Ook op een andere manier is UWV actief, bijvoorbeeld met het organiseren van uiteenlopende banenmarkten, beurzen en opleidings- en instroomtrajecten. “We hebben onder andere projecten gedaan voor taxichauffeurs, vrachtwagenchauffeurs, heftruckchauffeurs en (in samenwerking met de Belgische VDAB) voor declarant. Momenteel loopt een traject voor de instroom van logistiek medewerkers”, vertellen Edith en Nicky. Toine: “Onze inzet daarbij is om werkzoekenden te bewegen zich te oriënteren op kansberoepen. Wij kunnen mensen interesseren, opleiden en bemiddelen. Daarbij hebben we een scholingsfonds voor werkzoekenden en een afdeling voorzieningen, die aanpassingen kan doen op de werkplek, waardoor een kandidaat met een beperking toch aan de slag kan.”
''Dus werkgevers, wat let je, benut deze app''
Kijk over de grens
Edith legt uit dat ondernemers ook gestimuleerd worden om over de grens te kijken, in België of verder in Europa. “We proberen grenzen te slechten. Werkgevers zijn soms wat huiverig. Om die reden bieden wij de juiste hulp en ondersteuning bij het werven en aannemen van mensen van over de grens.” Toine heeft vanuit zijn functie zicht op de Europese arbeidsmarkt. “We weten bijvoorbeeld dat Italianen graag in Nederland werken en werven nu volop voor een technische detacheerder. Ook voor LTO Nederland hebben we honderden mensen geworven in Europa. Momenteel zijn we actief in Griekenland met de werving van vrachtwagenchauffeurs.”
GrensMatch App
Tot slot komt de prijswinnende GrensMatch App ter sprake. Een ideaal instrument om in contact te komen met werkzoekenden. “Daarin staan ruim duizend Vlaamse- en Nederlandse werkzoekenden, die over de grens willen werken. Dus werkgevers, wat let je, benut deze app.”
Auteur: Caroline Houmes
Fotograaf: Linda Hemmes
Goed voorbereid zakendoen over de grens
Zakendoen in België of Duitsland lijkt aantrekkelijk, maar is minder makkelijk dan gedacht, waarschuwt Edith Nordmann van ACG International. “Onze talen mogen dicht bij elkaar liggen, maar de mentaliteit in beide landen is heel anders dan bij ons.” Daarom is het bij internationaal zakendoen verstandig je goed voor te bereiden, om teleurstellingen en problemen te voorkomen.
ACG International helpt bedrijven bij ondernemen over de grens. “Nederlanders zijn zeer ondernemend en kijken graag naar het buitenland. Maar vaak onderschatten ze hoe lastig het kan zijn.” Wanneer een ondernemer ACG inschakelt, doet het kantoor eerst een ‘crossborder check’, zegt Edith. “We brengen de juridische risico’s in kaart en hoe je die kan voorkomen.” ACG werkt voor ondernemers die zaken willen doen in België en Duitsland, maar ook in Zwitserland, India, Israël, de VS of Groot-Brittannië. “Het VK is na de Brexit super-ingewikkeld geworden. Gelukkig werken we nauw samen met partners in Londen.” Ook in andere landen heeft ACG goede relaties met advocaten en notarissen die de regels van het land kennen. “Want er zijn veel aspecten om op te letten en het luistert vaak nauw. Je wilt geen torenhoge boetes oplopen omdat je ergens niet van op de hoogte was.”
Fouten die regelmatig worden gemaakt, hebben meestal betrekking op arbeidsrecht, douane- en btw-regels, algemene voorwaarden en toepasselijk recht, vertelt Edith. “Vaak staat in contracten aanvankelijk wel dat Nederlands recht van toepassing is. Maar als de andere partij liever het eigen recht wil toepassen, kom je al snel in de problemen als je daarin meegaat, want je hebt geen idee waar je ‘ja’ tegen zegt.”
Zakendoen over de grens is dus niet zo eenvoudig. “Neem een adviseur in de arm en denk niet dat je het zelf wel kunt. Zelfs als je de taal spreekt, is de mentaliteit en zeker de regelgeving heel anders dan je gewend bent. Zorg dat je wordt bijgestaan door iemand die beide kanten kent.”
Goes op elfde plaats van economisch best presterende gemeenten
De gemeente Goes staat van alle Nederlandse gemeenten op de elfde plaats van economisch best presterende gemeenten.Daarnaast is Goes de ‘Meest personengeoriënteerde gemeente van Nederland’ volgens het jaarlijkse onderzoek door Bureau Louter. Deze categorie staat voor directe persoonlijke dienstverlening: detailhandel, vrijetijdsactiviteiten, onderwijs en de zorgsector. En is vaak gevestigd in specifieke voorzieningencentra of verspreid in woonwijken.
Onderwijs en bedrijfsleven versterken elkaar
Als bedrijf neem je graag goed opgeleide medewerkers in dienst. Maar zijn die er nog? Door het steeds nijpender lerarentekort wordt het voor het onderwijs steeds moeilijker om ze af te leveren. Was er maar een oplossing... Die is er! Zelfs eentje die het onderwijs én het bedrijfsleven sterker maakt.
“Dit jaar zijn we met onze neus op de feiten gedrukt”, begint Zeeuws onderwijsambassadeur Gorik Hageman. “Tot vorig jaar was de situatie dreigend, maar dit jaar vielen er daadwerkelijk lessen uit omdat er geen leraar meer te vinden was. Onvermijdelijk moeten schoolbesturen nu out of the box gaan denken, bijvoorbeeld aan hybridedocenten als mogelijke oplossing.”
Hybridedocenten zijn ondernemers of werknemers uit het bedrijfsleven die naast hun werk lesgeven op school. “Hybridedocenten zijn in meerdere opzichten een waardevolle aanvulling op het lerarenteam. Ze zijn namelijk een belangrijke koppeling tussen bedrijfsleven en onderwijs en daar profiteren beide partijen van.”
Expertisecentrum
Via het Expertisecentrum hybridedocent worden mensen voor deze bijbaan opgeleid. “Voorheen was de opleiding te standaard, maar het traject is inmiddels al iets versoepeld. Gelukkig, want hybridedocenten hebben vaak veel ervaring en zijn meer gebaat bij een maatwerktraject om bijvoorbeeld hun pedagogische kennis te versterken.”
Omère
Hybridedocent Omère Moorthamer is daar een goed voorbeeld van. Hij werkt bij Arentis, heeft daar in 2019 de interne bedrijfsschool Techwijs opgezet en is sinds kort hybridedocent op het Lodewijk College in Terneuzen. “Ik gaf bij Arentis al jaren les, maar zonder pedagogische opleiding. Nu kan ik daar als hybridedocent veel in bijleren, onder meer van ervaren collega’s.” Het onderwijs wat bijbrengenVaktechnisch hoeven ze Omère niets meer bij te leren. “Ik hoop juist in die zin het onderwijs wat bij te brengen. Bijvoorbeeld door ze te motiveren om de lessen in autotechniek breder in te steken op mobiliteit, waar meer toekomstperspectief in zit. Daarnaast zou ik ook graag zien dat leerlingen niet alleen leren hoe iets werkt, maar ook waarom het zo werkt, een stukje natuurkunde en mechanica. Daardoor gaan ze techniek veel beter begrijpen.”
Scouten
Werkgever Arentis juicht de bijbaan van Omère toe. “Op school kan ik voor het bedrijf natuurlijk de krenten uit de pap scouten en ik probeer te zorgen voor een betere aansluiting van het onderwijs op het bedrijfsleven. Zelf haal ik er vooral veel voldoening uit om de jongeren iets te leren en ze enthousiast te maken voor ons mooie vak.”
Meino
Datzelfde probeert hybridedocent en volleybaltrainer Meino Rozendal te doen in zijn vakgebied. “Ik ben eigenlijk altijd met mijn hobby bezig, volleybal en trainingskunde, en daar probeer ik leerlingen van het CIOS in Goes nu ook enthousiast over te maken. Zij kiezen echter voor een brede sportopleiding, niet speciaal voor mijn vak, dus dat brengt een grotere uitdaging met zich mee dan wanneer ik als volleybaltrainer speelsters wat probeer bij te brengen. Die zijn al 100% gemotiveerd. Hierdoor ben ik wel creatiever geworden en heb ik geleerd om leer- en trainingsstof uitdagender te maken.”
Van bijbaan naar baan
Meino prijst zich gelukkig met een flexibele werkgever als het CIOS. “In de tijd dat ik als volleybaltrainer nog voor Europacupwedstrijden naar het buitenland moest, waren ze altijd enthousiast en verzetten ze zonder problemen mijn lessen. Deze bijbaan gaf mij bovendien een soort financiële zekerheid naast mijn onzekere bestaan als volleybaltrainer. Ik had altijd voor ogen om op een bepaalde leeftijd de bijbaan van docent wellicht wat uit te bouwen. Dat heb ik vier jaar geleden ook gedaan. Nu ben ik meer docent dan trainer. Het geeft me inkomenszekerheid en ik vind het superleuk om studenten enthousiast te maken voor het vak. Daarnaast blijf ik genieten van de contacten met collega’s. Het is fantastisch om met hen over (top)sport te kunnen praten.”
Redacteur: Kim de Booij
Fotograaf: Freddy Dierickx
Online Werkgeversbijeenkomst UWV
UWV organiseert elk jaar twee succesvolle werkgeversbijeenkomsten met inspirerende workshops die u ondersteunen bij uw bedrijfsvoering. De meest recente digitale bijeenkomst vond plaatst op dinsdagmiddag 21 juni. Deze mocht Zeeland Business technisch begeleiden.
De stream bestond uit twee inspirerende presentaties en workshops. Zo gaven Joost de waard en Jochem Niemantsverdriet van Visser Visser praktische tips en info over de wet arbeid en zorg vallende verlofregelingen (WAZO). Welke regelingen zijn er en wat houden deze voor u en uw werknemers in?
Tijdens het tweede gedeelte van de werkgeversbijeenkomst hielden dagvoorzitter Joost de Goffau (dagvoorzitter), Henk lagendijk en Marit van de Ven van het UWV een rondetafelgesprek over de diverse ontslag routes via het UWV. Voor welke ontslaggronden kunt u terecht bij het UWV en hoe verloopt de procedure.
Tot slot gaven Kim Hovius en Marianne Meijers van GR de Bevelanden een inspirerende sessie over statushouders, en welke voordelen het kan hebben voor u als werkgever om deze doelgroep een baan aan te bieden.
Mocht u tijdens de stream niet aanwezig zijn geweest? Dan kunt u de stream volledig terug te kijken via Online Werkgeversbijeenkomst UWV - YouTube
De toekomst is samen
Baalden we? Ja natuurlijk. We hadden het Crossborder Congres graag live georganiseerd. Maar inmiddels zijn we bij Zeeland Business gelukkig ook volledig thuis in online events, dus ondanks de verscherpte maatregelen werd het Crossborder Congres alsnog een groot succes.
De belangrijkste boodschap van de avond was: de toekomst is samen. Aan beide kanten van de Nederlands/Vlaamse grens hebben we te maken met een snelgroeiende economie en een krappe arbeidsmarkt. Dit levert uitdagingen op die we het beste samen te lijf gaan. Toine Witters, Landelijk EURES Manager Werkgeversdienstverlening, verwoordde het tijdens dit congres treffend: “Wanneer je alleen in je eigen land blijft zoeken, dan zoek je in een halve cirkel.”
Grootste arbeidskrapte ooit
In een boeiend tafelgesprek met hem, Freddy van Malderen (Directeur VDAB) en Daan Schalck (CEO North Sea Port) werd duidelijk dat de huidige situatie nijpend is. Toine: “We hebben met een historisch moment te maken, met de grootste arbeidskrapte ooit. Toch zijn er in onze gezamenlijke regio 170.000 werkzoekenden. Het bijzondere is dat er tegelijkertijd evenveel tot regionaal zelfs meer vacatures openstaan.”
Mismatch
“Er is sprake van een mismatch”, bevestigt Freddy. “Een grote groep mensen staat ongewild aan de zijlijn omdat ze met hun profiel niet in aanmerking komen voor een baan. Hen moeten we dus helpen hun competenties te versterken. Als VDAB zijn we daar zeer actief in, maar ook bedrijven kunnen hier veel in doen. In Vlaanderen zien we dat veel bedrijven hun eigen medewerkers opleiden, in Nederland is hierin nog winst te behalen.”
Meer nodig dan banen
Door juist ook bestaande medewerkers op te leiden en deze door te laten stromen naar hogere functies, komen de lagere functies vrij. Hierop kunnen werklozen van beide kanten van de grens instromen, zo komt aan bod. Maar dit is slechts een deel van de oplossing, geeft Daan aan. “Om welvaart in de regio te creëren, is meer nodig dan opleiden en banen aanbieden. Werknemers moeten ergens wonen en naar hun werk kunnen reizen, dus ook de woningmarkt uitbreiden en mobiliteit organiseren is van belang.”
Europa
Dit geldt overigens niet alleen voor het aantrekken van mensen uit ons eigen grensoverschrijdende gebied. Toine: “EURES ondersteunt werkgevers bij het aantrekken van personeel uit heel Europa. De havens van North Sea Port lenen zich hier ideaal voor.” “North Sea Port heeft genoeg interessante banen”, bevestigt Daan: “Men denkt wel eens dat door automatisering alleen maar banen verdwijnen, maar door de circulaire economie waar we ons nu op richten, hebben we weer nieuwe handjes nodig in uitvoerend technisch werk en diverse functies op topniveau.”
Project
“De komende twee jaar gaan we vanuit VDAB en EURES aan de slag met een speciaal project voor North Sea Port”, vertelt Freddy vervolgens. “We vragen een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds en proberen zo met extra mensen en middelen opleidingsinitiatieven te ontplooien en de vacatures te helpen invullen.”
De toekomst
Met ook de succesvolle GrensMatch app en het nieuwe ‘open hiring’ hopen de organisaties samen oplossingen te vinden voor het groeiende probleem. En dat zal nodig zijn, vertelt trendwatcher Richard van Hooijdonk. Hij ziet een veranderende wereld aankomen die zijn weerga niet kent. Een wereld waarin robots alle herhaaldelijk voorspelbare taken uitvoeren, van rijpe tomaten plukken, orderpicking en 3D-printing tot het volledig autonoom varen van grote vrachtschepen.
Door deze verandering komen er nieuwe taken bij zoals algoritmebouwers en robotdesigners, maar ook ethische hackers die de automatisering gaan beschermen. Het onderwijs zal zich hier op aan moeten passen. Toch zullen er uiteindelijk minder banen zijn dan nu. De crux ligt in het behoud van een gezonde sociale structuur en het vinden van de juiste balans robot/mens. Dat wordt een flinke uitdaging.
Auteur: Kim de Booij
Fotograaf: Zeeland Business